محمد مهدى ملايرى
341
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
دهات و دف و دايره زدن در هنگام جشنها و زيارات است ، هركدام مقدارى از خاك مقبره شيخ عادى برمىدارند و آن را گل مىكنند و از آن گلولههاى كوچكى به قدر گردو يا فندق مىسازند و آنها را با علمها به دهات اطراف مىبرند و به عنوان تبرك به مردم مىدهند كه براى وقت حاجت نگه دارند . رسم است كه چون به قصد ده يا قصبهاى حركت كنند نيم ساعت پيش از آنكه به آنجا برسند جارچى روانه كنند كه سه بار در آن ده جار بزند كه " ايها الناس اكنون صورت فرشتگان بر شما وارد مىشوند ، براى پذيرايى آنها آماده شويد " . آنگاه همهء مردم با لباسهاى پاك با سرور و شادى و بخور و عطر و با تسبيح و تهليل از ده خارج مىشوند و زنها هم هلهلهكنان همگى به استقبال علمها و صورتها مىروند و آنها را با تجليل فراوان به ده وارد مىكنند . شرف و اقبال در اين ده نصيب كسى مىشود كه علمها و صورتها به خانهء او وارد شوند و او هم كسى است كه بيش از ديگران به قوّال كه متولى آن علمها و صورتها است پول بدهد . آنگاه مجسمهء طاووس را در جاى بلندى مىگذارند و قوّالها در دو طرف آن و پهلوى آنها شيخ وزير و روبروى مجسمهء پيرها و مشايخ و بقيه جماعت و اهل آن ده مىنشينند و سپس قوّالها شروع به دف زدن مىكنند و پس از اتمام اين تشريفات همگى برمىخيزند و با كمال خضوع درحالىكه دستها را به سينه گذاردهاند هفت بار به دور طاووس طواف مىدهند . آنگاه در محضر آن مجسمه سفرهاى رنگين مىچينند و پس از خوردن غذا يكيك برمىخيزند و طاووس را مىبوسند و هديهاى را كه در قلب خود نيت كردهاند مىدهند و پس از مردها زنها طاووس و علم را مىبوسند و هداياى خود را تقديم مىكنند . اين هدايا گاهى فرش يا چيز ديگرى است . در عيدها و جشنهاى بزرگ هم به همين طور طاووس را با علم در دهات نزديك مىگردانند و در آنجاها هم پس از اين كه به اندازه معين دف و دايره زدند مردم آن را طواف مىكنند و اين تشريفات قريب يك ساعت طول مىكشد و پس از آن دعا مىخوانند و مردم هدايايى كه